Baka/Macaristan davası Mayıs 2014 tarihinde AİHM Dairesi tarafından karara bağlanmış ve AİHM eski hakimi başvuranın mahkemeye erişim hakkının kısıtlandığı ve ifade özgürlüğünün ihlal edildiği yönündeki şikâyetleri oy birliğiyle kabul edilmişti.
Bu dava pek çok yönüyle önemli. Öncelikle, Macaristan'da yargıya yönelik reform hareketlerinin hızlandığı bir dönemde verilmiş olması nedeniyle, ortaya konulan prensipler bir nevi reform hareketlerinde dikkate alınması gereken prensipler gibi duruyor. İkinci olarak ise, hakimlerin reformlara yönelik eleştirilerinin, siyasi çağrışımlar içerse de, AİHS 10. madde kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle ve daha geniş anlamda hükumeti eleştiri hakkını ve orantılılık ilkesini ortaya koyması bakımından önemli bir karar.
Davaya konu olaylara göre, başvuran Macaristan'da Yüksek Mahkemenin Başkanı olarak görev yaparken aynı zamanda Adalet Kurulunun Başkanlığını yapıyordu. Bu dönemde yapılan reformları çeşitli yollarla eleştirmişti.
Yapılan bir anayasa değişikliği ile Yüksek Mahkeme Başkanlarının görev süreleri yeniden belirlenirken Anayasanın yürürlüğe girmesiyle başvuranın görev süresinin normal süresinden daha erken sona ermesi de öngörülüyordu.Başvuranın yeniden seçilmesi de değişiklikle getirilen görev süresi şartı nedeniyle mümkün değildi. Başvuranın, AİHM'de görev yaptığı sürenin dikkate alınmaması nedeniyle, görev süresi şartını taşımadığı kabul edilmişti.
Başvuran, görev süresinin sone ermesini öngören değişikliğe itiraz hakkı olmadığından mahkemeye erişim hakkının (AİHS m. 6) ve yaptığı eleştiriler nedeniyle görevine son verilmesinin ise ifade özgürlüğü hakkının (AİHS m. 10) ihlal edildiğini ileri sürmüştü. AİHM Dairesi başvuranı haklı buldu ancak, Macaristan Hükümeti'nin yaptığı Büyük Daire başvurusu kabul edildiğinden, karar henüz kesin değil.
Vurgulamak gerekir k,i başvuran eski bir AİHM hakimi ve hem Avrupa Konseyinin Parlamenterler Meclisi ve Konsey bünyesindeki İnsan Hakları Yürütme Kurulu (CDDH) son zamanlarda, AİHM hakimlerinin görev süresi sonrasında özellikle emeklilik hakkını elde edememiş olanlar için bir takim hakların garanti edilmesine yönelik çalışmalar yapmaktalar. Bu çalışmalar mahkemenin bağımsızlığının güçlendirilmesi yönündeki çalışmaların bir parçasıdır. Aynı zamanda Anayasa değişikliklerinde,Venedik Komisyonu'nun tavsiyesine göre, geçiş hükümlerini bulunması gerekliliği de yerine getirilmemiş görünüyor. Dolaysıyla, daire kararının değişmemesi daha muhtemel görünüyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder